Hoe komt het dat er zo weinig vrouwen in de wetenschap hoge functies bekleden? Tonen vrouwen minder inzet en motivatie of worden zij zo gezien door anderen en worden ze daarom niet geselecteerd? Dit onderzoek werd uitgevoerd in Nederland en Italië; in Nederland is de arbeidsparticipatie van vrouwen in de wetenschap heel laag, in Italië juist vrij hoog. In Nederland bleek er geen verschil te zijn tussen mannen en vrouwen in inzet en motivatie. Wel bleek dat faculteitsleden een vertekend beeld hadden van studenten: volgens de faculteitsleden hadden de vrouwelijke studenten minder inzet en motivatie.
Opvallend was dat dit vooral door vrouwelijke faculteitsleden zo gezien werd. De onderzoekers noemen dit het ‘queen bee syndroom’. Dat wil zeggen dat vrouwen die als individu succesvol zijn in een mannelijke omgeving de vooruitgang van andere vrouwen in hun domein tegenwerken, om zo de organisatiestructuur te behouden waarin zij zo succesvol zijn geworden. Waarschijnlijk zien deze vrouwen zichzelf ook anders dan de (volgens hen) stereotype ‘vrouw’.
In Italië bleek dat de vrouwelijke studenten juist meer inzet en motivatie toonden, maar ook hier zagen juist de vrouwelijke faculteitsleden de vrouwelijke studenten als minder carrièregericht dan de mannelijke studenten. Het bleek dat het vooral de oudere generatie vrouwelijke faculteitsleden was die de vrouwelijke studenten als minder carrièregericht zag.
Bron: Ellemers, N., van den Heuvel, H., de Gilder, D., Maass, A., & Bonvini, A. (2004). The underrepresentation of women in science: Differential commitment or the queen bee syndrome? British Journal of Social Psychology, 43, 315-338.